TyreConX wint Transdev-tender voor drie grote busconcessies

De contracten van de concessies UBI, HWGO en ANF liepen af. Hét moment voor internationaal ov-bedrijf Transdev om met een tender opnieuw naar de markt te kijken. De gekozen partner: TyreConX. André Sturm van Transdev en Alexander Lang en Sander van Buitenen van TyreConX vertellen over de rol van vernieuwde banden, de impact van elektrische bussen en wat er nodig is om een grote busvloot veilig op de weg te houden.

André Sturm, verantwoordelijk voor inkoop voertuigen bij Transdev, staat aan de rand van het drukke stationsplein van Hilversum. De ochtendspits is net achter de rug. Bussen rijden nog steeds af en aan. Chauffeurs begroeten elkaar met een korte zwaai vanuit de cabine. We staan voor het hoofdkantoor van Transdev, ingeklemd tussen het busstation en de sporen van de trein. Dichter bij de reuring van het openbaar vervoer kun je bijna niet komen.

André legt uit waar de tender over ging: ‘De tender had betrekking op drie concessies: UBI, HWGO en ANF. Oftewel Utrecht Binnen, Hoeksche Waard-Goeree Overflakkee en Arnhem-Nijmegen-Foodvalley.’

Voor TyreConX was de tender hét moment om zich opnieuw te bewijzen. De relatie met Transdev gaat ver terug, maar dat betekent niet dat een nieuwe gunning vanzelfsprekend is.

Alexander: ‘We zijn al lange tijd betrokken bij meerdere concessies, maar je moet je elke keer opnieuw bewijzen. Per concessie zijn er criteria die je moet aantonen en toetsbaar moet maken.’ Er werd kritisch gekeken naar duurzaamheid, prijs, betrouwbaarheid, veiligheid en innovatie. Er stond veel op het spel. In de drie concessies gaat het volgens Transdev om ongeveer 700 bussen die banden nodig hebben.

‘Iedereen binnen onze organisatie heeft sustainability altijd in het achterhoofd. Toen bleek dat we door konden met vernieuwde banden, gingen er intern een hoop duimpjes omhoog.’ – André Sturm

Zicht op duurzaamheid via GSES
Van het stationsplein lopen we naar de werkplaats, waar verschillende bussen klaarstaan voor onderhoud. André vertelt dat duurzaamheid een belangrijk onderdeel van de gunningscriteria was, omdat Transdev een sterke visie heeft op Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). ‘Tijdens het tendertraject maakten we gebruik van GSES. Dit is een onafhankelijk performanceplatform waarop bedrijven hun duurzaamheidsprestaties inzichtelijk maken. Op dit platform kunnen wij precies zien hoe beoogde leveranciers scoren op sustainability. Leveranciers die goed zijn voor mens, maatschappij en milieu scoren meer punten in de verschillende rondes van de tender.’

Vernieuwde banden van Roline
TyreConX scoorde sterk op het sustainability-onderdeel, mede dankzij het retreadproces van Roline. Versleten busbanden krijgen in de Roline-fabriek in Lopik een nieuw loopvlak en kunnen daarna opnieuw worden ingezet. ‘Qua sustainability scoorde TyreConX daarom heel goed,’ zegt André.

Dat lokale karakter is een belangrijk voordeel. Alexander legt uit: ‘Concurrenten moeten een versleten busband vaak buiten de landsgrenzen brengen om die te laten vernieuwen. Dan heb je dus ook transportbewegingen en uitstoot. Omdat Roline in Lopik zit, hebben wij die bewegingen niet.’

Voor Transdev is het kunnen inzetten van vernieuwde banden een belangrijk punt. André: ‘Iedereen binnen onze organisatie heeft sustainability altijd in het achterhoofd. Toen bleek dat we door konden met vernieuwde banden, gingen er intern een hoop duimpjes omhoog.’

Duurzaamheid is in de praktijk soms ingewikkelder dan het op papier lijkt. Vernieuwde banden passen goed binnen de gedachte van hergebruik en circulair werken, maar sluiten niet altijd eenvoudig aan op bestaande regelgeving en labels. Juist daarom vraagt dit onderwerp om samenwerking, onderbouwing en transparantie.

Alexander: ‘Er is veel aandacht voor elektrificatie van voertuigen. Maar er zijn ook andere onderdelen waar enorm veel mee gewonnen kan worden. Banden vernieuwen is daar een goed voorbeeld van. Je gebruikt een product opnieuw, in plaats van steeds volledig nieuw te produceren. Dat scheelt liters aardolie.’

‘Wij zitten eigenlijk op de bijrijdersstoel. We denken de hele rit mee: wat gebeurt hier nou, hoe krijgen we grip op de bandenkosten en hoe kunnen we continu verbeteren?’ – Alexander Lang

PPK: grip op kosten en gedeelde verantwoordelijkheid
Transdev koos voor een prijs-per-kilometer-(PPK)contract. Daarbij betaalt het ov-bedrijf niet simpelweg per losse band of losse dienst, maar wordt het bandenmanagement gekoppeld aan het aantal gereden kilometers. Voor Transdev betekent dat voorspelbaarheid en continuïteit in de kosten. Bij een PPK-contract ligt een groter deel van het risico bij TyreConX. Dat vraagt om een andere manier van samenwerken. Alexander: ‘Bij losse bandenlevering liggen de risico’s vooral bij de vlooteigenaar. Bij een PPK -contract ligt dat risico bij de contractnemer, in dit geval TyreConX.’ Daarmee is TyreConX geen leverancier op afstand, maar een partner die continu meekijkt. Alexander: ‘Wij zitten eigenlijk op de bijrijdersstoel. We denken de hele rit mee: wat gebeurt hier nou, hoe krijgen we grip op de bandenkosten en hoe kunnen we continu verbeteren?’

Elektrische bussen vragen om nieuw bandenmanagement
De concessies bewegen richting volledig elektrisch busvervoer. Dat heeft impact op het bandenmanagement. Elektrische bussen hebben andere rijeigenschappen dan dieselbussen. Ze zijn zwaarder, hebben een andere aandrijving en vragen daardoor meer van de banden. Alexander: ‘De overgang van diesel naar elektrisch was een belangrijk punt in dit traject. Je krijgt andere slijtagepatronen van banden. Dat moesten we goed kunnen onderbouwen en uitleggen aan Transdev.’ André: ‘We kwamen erachter dat bepaalde dingen inderdaad anders werken met elektrische bussen. Dat was voor ons een leerzaam proces.’

‘Het fundament is goed. Dat geeft vertrouwen.’ – André Sturm

Innovatie: TPMS
Ook innovatie speelde een belangrijke rol in de tender. Een concreet voorbeeld hiervan binnen de samenwerking is TPMS: Tire Pressure Monitoring System. Dit systeem meet via een sensor de bandenspanning en geeft aan wanneer de spanning niet goed is. Sander van Buitenen legt de voordelen uit: ‘Je wilt dat een band altijd op de juiste spanning staat. De verkeerde spanning zorgt voor een afwijkend slijtagepatroon. Bij te lage spanning is er meer energie nodig om die band rond te drukken. Als je dat weet, kun je vroegtijdig actie nemen. Zo voorkom je dat een band vroegtijdig uitvalt, de gewenste performance niet haalt of het ergste geval: dat een bus halverwege de route stil komt te staan.’

Maar de praktijk is complex. Transdev werkt met verschillende busmerken en elk merk gebruikt een eigen sensor en systeem. Daarom onderzoeken TyreConX en Transdev samen de inzet van universele TPMS-sensoren. ‘Het is nog een pilot,’ zegt André. ‘Daar horen hobbels bij, dat is niet erg. Wat mij opvalt, is dat het in goed overleg gebeurt.’ Sander vult aan: ‘Als elke bus een eigen sensor nodig heeft, moet je ook meerdere sets wielen en sensoren op voorraad hebben. Met een universele sensor willen we dat terugdringen. Voor de werkplaats is het ook makkelijker: één systeem, minder training en minder kans op verwarring.’

 ‘Je wilt dat een band altijd op de juiste spanning staat. De verkeerde spanning zorgt voor een afwijkend slijtagepatroon.’ – Sander van Buitenen

Veiligheid als basisvoorwaarde
Bij openbaar vervoer is veiligheid de basis van alles. André is daar duidelijk over: ‘Veiligheid is geen vraagteken, maar een uitroepteken.’ Die veiligheid begint al bij de productkeuze, legt Alexander uit. TyreConX kiest bewust welke banden op welke bussen worden ingezet. Ook het retreadproces bevat meerdere keuringsmomenten om te bepalen of een band geschikt is voor een tweede of derde leven. Daarbij spelen inspecties, procedures en kwaliteitsborging een grote rol.

Sander houdt als fleet auditor de praktijk scherp in de gaten. ‘Ik kom op stallings- en werkplaatslocaties om te kijken wat er gebeurt. Zijn er dingen anders afgesproken dan ze gebeuren? Of moeten er dingen anders worden afgesproken omdat het in de praktijk niet werkt zoals bedacht?’ Daarnaast worden de voertuigen periodiek gecontroleerd. Banden die binnenkort aandacht nodig hebben, worden doorgegeven aan de werkplaatsen, zodat Transdev tijdig actie kan nemen. Volgens Sander werkt dat twee kanten op: ‘Het is een goede controle van elkaar. Wij kijken naar de werkplaats en de werkplaats kijkt naar ons. Klopt het wat we zien? En wat moeten we preventief doen?’

Continuïteit zonder ruis
Omdat TyreConX al langer voor Transdev werkt, was de overgang naar het nieuwe contract in de operatie nauwelijks merkbaar. André: ‘We gingen van het ene contract naar het andere, maar voor mij is dat vlekkeloos gegaan. Ik denk dat mensen in de operatie er weinig van merken. Dat is wat je wil.’

Alexander ziet daarin de waarde van een langdurige relatie. ‘Sander kent de werkplaatsen en de leidinggevenden daar. Wij kennen de mensen binnen Transdev. Of het nu gaat om pricing, indexatie of operationele afspraken: die verbindingen zijn er al. Daardoor kun je soepel doorrollen.’ Die continuïteit betekent niet dat alles vanzelf gaat. In een tenderproces worden belangen scherp besproken. Maar juist de manier waarop dat gebeurt, zegt iets over het partnerschap.

Alexander: ‘Het wrijft weleens in zo’n onderhandeling. Iedere partij heeft zijn eigen belangen. Maar dat is nooit op een vervelende manier gegaan. Het gaat constructief, transparant en professioneel.’ André herkent dat. ‘Iedereen heeft mooie verhalen tijdens het aankoopproces. Daarna gaat het erom hoe je het waarmaakt. Als je dan al zo vroeg direct laat zien hoe je dat doet, bevestigt dat dat je een goede keuze hebt gemaakt.’

Samen verder verbeteren
De komende jaren blijft de samenwerking zich ontwikkelen. De twee organisaties werken gezamenlijk via het GSES-platform om de duurzaamheidsambities van TyreConX te monitoren en te blijven bijsturen. Zo is TyreConX bezig om verschillende banden als producten te uploaden, waarbij direct inzicht is in o.a. de circulaire footprint en milieu-impact per band. De positieve impact van het gebruik van vernieuwde banden op het klimaat wordt hierdoor goed zichtbaar.

Naast TPMS kijken TyreConX en Transdev naar verdere automatisering, slimmere data en nieuwe meetapparatuur. Fleet checks die nu nog handmatig plaatsvinden, kunnen in de toekomst steeds meer worden ondersteund door geautomatiseerde systemen en AI-technieken. Alexander: ‘Waar we nu nog manueel controleren, zijn er systemen die dat steeds meer kunnen automatiseren. Als je dat combineert met moderne AI-technieken, kun je veel beter voorspellen hoe banden slijten binnen een vloot.’

Ook robotisering binnen Roline speelt daarbij in de toekomst een rol. Niet alleen om efficiënter te werken, maar ook om kwaliteit consistenter te borgen. Sander ziet dat TyreConX en Transdev in dezelfde richting denken. ‘Veiligheid, innovatie, milieubewust werken: daarin zitten we op één lijn.’ André: ‘Het fundament is goed. Dat geeft vertrouwen.’

Benieuwd wat een bandenpartner zoals TyreConX voor jou en jouw vloot kan betekenen? Neem contact op met TyreConX of DBS voor een advies op maat.